ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰ-ਕਿਨਾਰੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਝੀਲਾਂ ਵੱਲ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ। ਪਰ ਇਹੀ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਸਮਾਂ ਅਕਸਰ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਤ੍ਰਾਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਸਾਲ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਉਮਰ ਭਰ ਦਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ 11 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਅਸਥਾਈ ਰੋਡ ਟੋਲ ‘ਤੇ 261 ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਲਗਭਗ 272 ਮੌਤਾਂ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਿਆਦ (24 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 5 ਜਨਵਰੀ 2025–26) ਦੌਰਾਨ 13 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 22 ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਔਸਤ ਵੀ ਲਗਭਗ 14 ਮੌਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਛੁੱਟੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2020–21 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ 83 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
Waka Kotahi ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਤੰਬਰ 2025 ਤੱਕ ਦੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 323 ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਕ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ:
- ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ
- ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈਵਿੰਗ
- ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣਾ (ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ)
- ਟੇਲਗੇਟਿੰਗ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਓਵਰਟੇਕ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਮਿਲ ਕੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਇਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੜਕਾਂ ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ—ਅਤੇ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਿਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਬ੍ਰਿਡੀ ਯੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਪੱਜੀਆਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਕਦੇ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਦਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਸਗੋਂ ਬਚ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ
ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵੀ ਅਛੂਤੀ ਨਹੀਂ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਆਕਲੈਂਡ, ਵਾਇਕਾਟੋ ਅਤੇ ਕੈਂਟਬਰਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮੈਲਬਰਨ, ਸਿਡਨੀ ਅਤੇ ਪਰਥ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਗਵਾ ਬੈਠੇ। ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਵੀ ਡੂੰਘੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹੱਲ ਕੀ ਹੈ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਾਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਹੱਲ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੈ:
- ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਖ਼ਤੀ: ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਨਸ਼ੇ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਰਤੋਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ
- ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚਾ: ਮੀਡੀਅਨ ਬੈਰੀਅਰ, ਰੰਬਲ ਸਟ੍ਰਿਪਸ ਵਰਗੇ ਉਪਾਅ
- ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ: ਹਰ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਹੌਲੀ ਚਲਾਉਣਾ, ਨਸ਼ਾ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਫੋਨ ਪਾਸੇ ਰੱਖਣਾ, ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈਵ ਨਾ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਦਮ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਤੀਜਾ
ਭਾਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਵਾਰ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਛੁੱਟੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇੰਨੇ ਲਾਪਰਵਾਹ ਨਾ ਹੋਈਏ ਕਿ ਉਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪਹਾੜ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਸਾਵਧਾਨੀ ਹੀ ਅਸਲ ਬਚਾਅ ਹੈ। ਆਓ, ਮਿਲ ਕੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਅਪਣਾਈਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਯਾਤਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ।
